Кант диабети бар улгайган адамдарда диабеттик таман синдрому бар жана жок учурда микроциркуляциянын жана кычкылдануучу метаболизмдин көрсөткүчтөрүн лазердик допплердик флоуметрия жана лазердик флуоресценттик спектроскопия ыкмалары менен салыштырма талдоо

Лазердик допплердик флоуметрия менен лазердик флуоресценттик спектроскопияны комплекстүү колдонуу заманбап клиникалык диагностиканын актуалдуу багыттарынын бири болуп саналат. Бул ыкмалар кант диабети менен ооругандарда ткандардын перфузиясынын деңгээлин сандык баалоого гана эмес, микроциркуляциянын жөнгө салынуу механизмдерин талдоого да мүмкүндүк берет, бул өзгөчө диабеттик таман синдрому жана өнөкөт ишемиясы бар бейтаптарды дарылоодо маанилүү. Изилдөөнүн максаты кант диабети бар улгайган адамдарда, диабеттик таман синдрому бар жана жок учурларда микроциркуляциянын жана кычкылдануучу метаболизмдин көрсөткүчтөрүн салыштырма талдоо болду. Изилдөөнүн объектисин 60–75 жаштагы эки топко бөлүнгөн улгайган бейтаптар түздү, ар бир топто 20 адам (n = 40, эркектер – 26 (65 %), аялдар – 14 (35 %), p ˂ 0,001). Алынган маалыматтарды талдоо көрсөткөндөй, 2-типтеги кант диабети бар бейтаптардын 35 %ында микроциркуляция көрсөткүчтөрү норма чегинде болгон, ал эми диабеттик таман синдрому менен татаалдашкан бейтаптарда мындай көрсөткүчтөр байкалган эмес (35 % каршы 0, p ˂ 0,001). Диабеттик таман синдрому менен татаалдашкан 2-типтеги кант диабети бар бейтаптарда кычкылдануучу метаболизм көрсөткүчтөрүнүн төмөндөшү жөнөкөй диабети бар бейтаптарга салыштырмалуу 3 эсе жогору болгон (p ˂ 0,05). Бул өз кезегинде диабеттик таман синдрому бар бейтаптарда никотинамидадениндинуклеотид коферментинин амплитудасынын 3 эсе компенсатордук жогорулашына алып келген (p < 0,05). Лазердик допплердик флоуметрия боюнча микроциркуляция көрсөткүчтөрүнүн нормалдуу болушу кант диабети бар бейтаптарда диабеттик таман синдрому өнүгүү коркунучун жокко чыгарбайт. Диабеттик таман синдрому бар бейтаптарда кычкылдануучу метаболизм көрсөткүчтөрүнүн төмөндөшү өнөкөт гипергликемия, микрососуддук бузулуулар жана сезгенүү менен шартталган кычкылдануу стрессинин натыйжасы болуп, бул ткандардын трофикасынын бузулушуна алып келет. Микроциркуляциянын жана тамандын трофикасынын абалын эрте аныктоо, ошондой эле булчуң, нерв жана эндотелий функцияларына багытталган кийлигишүүлөр микроциркуляцияны жакшыртуунун жана диабеттик жаралардын алдын алуунун натыйжалуу жолу болушу мүмкүн