Аннотация
Ооз көңдөйүнүн ден соолугу күнүмдүк жашоодо маанилүү орунду ээлейт жана жалпы ден соолук менен жыргалчылыктын абалында негизги ролду ойнойт. Изилдөөнүн максаты 65 жаш жана андан жогору курактагы улгайган бейтаптарда ооз көңдөйүнүн ден соолугун өз алдынча баалоонун гериатриялык абалдарга тийгизген таасирин баалоо болду. Бул проспективдүү изилдөөгө 65 жаш жана андан жогору курактагы 330 бейтап катышкан. Орточо жаш курак 76,3 ± 7,4 жылды түзгөн, аялдар эркектерге караганда көбүрөөк болгон (58,2 % каршы 41,8 %). Ооз көңдөйүнүн ден соолугун баалоо үчүн Ооз көңдөйүнүн ден соолугунун жалпы индекси шкаласынан үч суроо колдонулган, бул суроолор 1ден 5ке чейинки упай менен бааланган, мында жогору упайлар начарыраак абалды көрсөткөн. Жалпы упайдын негизинде бейтаптар үч топко бөлүнгөн: жакшы (3 упай), канааттандырарлык (4-7 упай) жана начар абал (8-15 упай). Ооз көңдөйүн кароодо шкала боюнча жакшы абал 83 (25,2 %) бейтапта, канааттандырарлык – 134 (40,6 %) бейтапта, ал эми калган 113 (34,2 %) бейтапта ооз көңдөйүнүн ден соолугу начар деп бааланган. Ооз көңдөйүнүн ден соолугунун начарлашы кийинки байкоодо ар кандай гериатриялык синдромдордун пайда болуу жыштыгы менен байланыштуу болгон. Ооз көңдөйүнүн ден соолугуна көбүрөөк көңүл буруу жана ылайыктуу дарылоочу ыкмаларды колдонуу алсыздык коркунучу бар улгайган адамдарды кароодо жакшыраак клиникалык жыйынтыктарга алып келиши мүмкүн
Негизги сөздөр
ооз көңдөйүнүн ден соолугу; гериатриялык синдром; клиникалык натыйжа; улгайган адамдарЦитаталоо
Колдонулган булактар
- Gil-Montoya JA, de Mello AL, Barrios R, Gonzalez-Moles MA, Bravo M. Oral health in the elderly patient and its impact on general well-being: A nonsystematic review. Clin Interv Aging. 2015;10:461–7. DOI: 10.2147/CIA. S54630
- GBD 2017 Disease and Injury Incidence and Prevalence Collaborators. Global, regional, and national incidence, prevalence, and years lived with disability for 354 diseases and injuries for 195 countries and territories, 19902017: A systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2017. Lancet. 2018;392(10159):1789– 858. DOI: 10.1016/S0140-6736(18)32279-7
- Razak PA, Richard KM, Thankachan RP, Hafiz KA, Kumar KN, Sameer KM. Geriatric oral health: A review article. J Int Oral Health. 2014;6(6):110–6.
- Tôrres LH, Tellez M, Hilgert JB, Hugo FN, de Sousa MD, Ismail AI. Frailty, frailty components, and oral health: A systematic review. J Am Geriatr Soc. 2015;63(12):2555–62. DOI: 10.1111/jgs.13826
- Mamatov SM, Arstanbekova MA, Imanalieva FE, Bazira KK. Status and prospects of gerontology and geriatrics in the Kyrgyz Republic. Adv Gerontol. 2020;33(2):391–6. DOI: 10.34922/AE.2020.33.2.025
- Arstanbekova MA, Musakeev AO, Mamatov SM. Prevalence of geriatric syndromes in elderly patients in social hospitals in the southern regions of the Kyrgyz Republic. Russ J Geriatr Med. 2025;3(23):428–30. DOI: 10.37586/2686-8636-3-2025-428-430
- Campos JADB, Zucoloto ML, Bonafé FSS, Maroco J. General oral health assessment index: A new evaluation proposal. Gerodontology. 2017;34(3):334–42. DOI: 10.1111/ger.12270
- Tkacheva ON, Kotovskaya YuV, Runikhina NK, Frolova AV, Naumov AV, Vorobyeva NM, et al. Clinical guidelines on frailty. Russ J Geriatr Med. 2020;(1):11–46. DOI: 10.37586/2686-8636-1-2020-11-46
- Pinto TCC, Machado L, Bulgacov TM, Rodrigues-Junior AL, Costa MLG, Ximenes RCC, et al. Is the Montreal Cognitive Assessment (MoCA) screening superior to the Mini-Mental State Examination (MMSE) in the detection of mild cognitive impairment (MCI) and Alzheimer’s Disease (AD) in the elderly? Int Psychogeriatr. 2019;31(4):491–504. DOI: 10.1017/S1041610218001370
- Rubenstein LZ, Harker JO, Salvà A, Guigoz Y, Vellas B. Screening for undernutrition in geriatric practice: Developing the short-form mini-nutritional assessment (MNA-SF). J Gerontol A Biol Sci Med Sci. 2001;56(6):366–72. DOI: 10.1093/gerona/56.6.m366
- Guralnik JM, Simonsick EM, Ferrucci L, Glynn RJ, Berkman LF, Blazer DG, et al. A short physical performance battery assessing lower extremity function: Association with self-reported disability and prediction of mortality and nursing home admission. J Gerontol. 1994;49(2):85–94. DOI: 10.1093/geronj/49.2.m85
- Toniazzo MP, Amorim PS, Muniz FWMG, Weidlich P. Relationship of nutritional status and oral health in elderly: Systematic review with meta-analysis. Clin Nutr. 2018;37(3):824–30. DOI: 10.1016/j.clnu.2017.03.014
- Dibello V, Zupo R, Sardone R, Lozupone M, Castellana F, Dibello A, et al. Oral frailty and its determinants in older age: A systematic review. Lancet Healthy Longev. 2021;2(8):507–20. DOI: 10.1016/S26667568(21)00143-4
- Tanaka T, Hirano H, Ikebe K, Ueda T, Iwasaki M, Shirobe M, Minakuchi S, et al. Oral frailty five-item checklist to predict adverse health outcomes in community-dwelling older adults: A Kashiwa cohort study. Geriatr Gerontol Int. 2023;23(9):651–9. DOI: 10.1111/ggi.14634
- van Munster BC, Boot GG, Festen S, de Rooij SE. Goals and outcomes of hospitalised older people: Does the current hospital care match the needs of older people? Intern Med J. 2022;52(5):770–5. DOI: 10.1111/ imj.15508
- Chew J, Chia JQ, Kyaw KK, Fu JK, Ang J, Lim YP, et al. Association of oral health with frailty, malnutrition risk and functional decline in hospitalized older adults: A cross-sectional study. J Frailty Aging. 2023;12(4):277–83. DOI: 10.14283/jfa.2023.33
- Miyahara S, Maeda K, Kawamura K, Matsui Y, Satake S, Arai H, et al. Association between intrinsic capacity and oral health in older patients in a frailty clinic. Eur Geriatr Med. 2024;15(4):1119–27. DOI: 10.1007/ s41999-024-00956-5
- Yang Y, Liang L, Cai J, You J, Liao X. Improving oral hygiene for better cognitive health: Interrelationships of oral hygiene habits, oral health status, and cognitive function in older adults. J Adv Nurs. 2024;80(1):275–86. DOI: 10.1111/jan.15769
- Park CM, Oh G, Lee H, Jung HW, Lee E, Jang IY, et al. Multicomponent intervention and long-term disability in older adults: A nonrandomized prospective study. J Am Geriatr Soc. 2021;69(3):669–77. DOI: 10.1111/ jgs.16926