ГЕСТАЦИЯЛЫҚ ПИЕЛОНЕФРИТТЕ ЗААРА ЧЫГАРУУЧУ ОРГАНДАРДЫН ФУНКЦИОНАЛДЫК ӨЗГӨРҮҮЛӨРҮ (АДАБИЯТТАРГА СЕРЕП)

"Гестациялық пиелонефрит" (ГП) термини көбүнчө кош бойлуулук учурунда уродинамикалык бузулуулардын таасири астында курч пайда болгон же күчөгөн бөйрөктүн интерстициалдык тканында, пиелокализдик системасында жана түтүкчөлөрүндө инфекциялык жана сезгенүү процесси катары түшүнүлөт. Бул басылмада кош бойлуулуктун ар кандай этаптарында сийдик бөлүп чыгаруу системасынын функционалдык өзгөрүүлөрүнүн сыпаттамалары менен ГПдин өнүгүүсүнүн себепчи факторлору талкууланат, ГПнын эпидемиологиялык таралышы көрсөтүлөт жана НР пайда болушунун жана өнүгүшүнүн негизги этиопатогенетикалык аспектилери аныкталган. Кош бойлуу аялдардын жугуштуу жана сезгенүү ооруларынын жалпы структурасында ГПдин таралышы 20-40%ды түзөрү аныкталган. 2020-жылы Кыргызстанда ГП менен ооругандардын динамикасы 1 миң төрөлгөн балага 1,6, Бишкек шаарында тиешелүүлүгүнө жараша 1 миң төрөлгөн балага 6,9 түздү. Кош бойлуулук учурунда пайда болгон физиологиялык процесстер пиелонефриттин өнүгүшүнө түрткү болушу мүмкүн, ал өз кезегинде кош бойлуулуктун жүрүшүн начарлатып, эненин жана түйүлдүктүн абалына терс таасирин тийгизиши мүмкүн. ГПда сийдик бөлүп чыгаруу системасынын функционалдык өзгөрүүлөрүн изилдөө азыркы учурда да актуалдуулугун жогото элек, анткени кош бойлуу аялдарда сийдик бөлүп чыгаруунун бузулушунун пайда болушунун этиопатогенетикалык критерийлери, ошондой эле ГПнын өнүгүшүн эрте аныктоо, дарылоо жана алдын алуу методдору дагы эле изилденип жатат. ГПда сийдик чыгаруучу органдардын функционалдык абалынын өзгөрүшү кош бойлуулуктун ар кандай этаптарында пациенттин организминде пайда болгон анатомиялык өзгөрүүлөргө, гормоналдык дисбаланс фонунда уро-жана гемодинамикалык өзгөрүүлөргө, жатындын заара чыгаруучу каналдарга механикалык басымына байланыштуу, организмдин иммундук системасында олуттуу өзгөрүүлөр. Кош бойлуулуктун ар кандай этаптарында заара чыгаруучу органдардын функционалдык абалын баалоо бөйрөк жана заара чыгаруучу каналдардагы патологиялык абалды өз убагында диагностикалоого, заара чыгаруунун бузулушун изилдөөгө, дарылоо тактикасын жакшыртууга жана профилактикалык иштердин натыйжалуулугун жогорулатууга мүмкүндүк берери аныкталган ГП үчүн чаралар.