Кыргызстанда жана башка өлкөлөрдө атопиялык дерматиттин салыштырмалуу эпидемиологиясы (адабияттарга сереп)

Атопиялык дерматит – кычышуу, кургакчылык, кабыктоо жана кайталануу менен мүнөздөлүүчү өнөкөт сезгенүү тери оорусу. Бул эң кеңири таралган аллергиялык дерматоздордун бири жана бейтаптардын, өзгөчө балдардын жана өспүрүмдөрдүн жашоо сапатына олуттуу таасирин тийгизет. Бүткүл дүйнөлүк саламаттыкты сактоо уюмунун маалыматы боюнча, балдардын арасында атопиялык дерматиттин таралышы 10дон 20%ке чейин, ал эми чоңдордо 1ден 3%ке чейин. Кыргыз Республикасында өзгөчө ири шаарларда жана өнөр жайы өнүккөн региондордо ооруга чалдыгуу күч алууда. Климаттын сезондук өзгөрүшүнө жана аллергендик жүктөмдүн жогорулашына байланыштуу эң көп келүү жазында жана күзүндө катталат. Кыргызстанда атопиялык дерматит оорусунун көбөйүшү экологиянын өзгөрүшүнө, урбанизацияга жана жашоо образынын өзгөрүшүнө байланыштуу. Балдардын терисине туура кам көрүү боюнча ата-энелердин жана мугалимдердин маалыматынын жетишсиздиги тез-тез тутануусуна жана татаалдашына алып келет. Атопиялык дерматиттин көбөйүшү тукум куучулук жана экологиялык факторлордун айкалышынын натыйжасы. Негизги себептери – урбанизация, булгануу, биоартүрдүүлүктүн жоголушу жана жашоо образынын өзгөрүшү. Балдардын терисине туура кам көрүү боюнча ата-энелердин жана мугалимдердин маалыматынын жетишсиздиги тез-тез тутануусуна жана татаалдашына алып келет. Бул тенденцияны басаңдатуу үчүн экологиялык чараларды көрүү, тарбиялоо жана бала кезинен алдын алуу зарыл. Ошон-дуктан темендегулер зарыл: поликлиника-лык жана мектептик децгээлде профилактикалык программаларды активдуу ишке ашыруу, медицина кызматкерлеринин квалификациясын жогорулатуу, элге билим беруу. Атопиялык дерматит диагностикага, дарылоого жана алдын алууга комплекстүү мамилени талап кылган глобалдуу медициналык жана социалдык көйгөй. Кыргызстанда атопиялык дерматиттин таралышы жана өзгөчөлүктөрү жетиштүү изилдене элек; бирок, башка жерлердегидей эле, бул жашоонун сапатын төмөндөтүүчү олуттуу оору. Бул тенденцияны басаңдатуу үчүн экологиялык чараларды көрүү, тарбиялоо жана бала кезинен алдын алуу зарыл