Макала тапшыруу
Том 18, № 1, 2026 / Барактар 232-248

Эндоурологиялык ыкмалардын натыйжалуулугун салыштырма баалоо куралы катары нефроуретеролитиазды дарылоонун комплекстүү натыйжалуулугунун интегралдык индекси

Амантур Токтоналиев*Талант ЖумагазиевНурбек Садырбеков

toktonaliev.amantur@gmail.com

Кабыл алынган убакыт 10.11.2025
Түзөтүлгөн 02.02.2026
Кабыл алынган 27.02.2026

Аннотация

Заманбап урологияда нефроуретеролитиазды дарылоонун натыйжалуулугу адатта өзүнчө көрсөткүчтөрдүн негизинде бааланат. Аларга «stone-free rate» (таштардын толук алынуу көрсөткүчү), операциядан кийинки татаалдашуулардын жыштыгы жана операциялык кийлигишүүнүн узактыгы кирет. Бирок мындай көрсөткүчтөрдү өз-өзүнчө колдонуу дарылоонун жыйынтыктарын комплекстүү чечмелөө мүмкүнчүлүгүн чектейт, кийлигишүүнүн натыйжалуулугу, коопсуздугу жана ресурстук сыйымдуулугунун ортосундагы тең салмакты толук эске алууга жол бербейт, ошондой эле ар түрдүү эндоурологиялык ыкмаларды клиникалык практикада да, илимий изилдөөлөрдө да объективдүү салыштырууну кыйындатат. Ушул изилдөөнүн максаты нефроуретеролитиазды дарылоонун комплекстүү натыйжалуулугунун интегралдык индексин иштеп чыгуу жана аны методологиялык негиздөө болуп саналат. Бул иште заманбап илимий адабияттарды талдоо, клиникалык жыйынтыктарды композиттик баалоо принциптерин формалдаштыруу жана stone-free rate көрсөткүчү, операциядан кийинки татаалдашуулардын жыштыгы жана операциянын узактыгынын негизинде интегралдык көрсөткүчтүн математикалык моделин түзүү ыкмалары колдонулду. Ушул эмгекте клиникалык жыйынтыктын негизги параметрлерин бириктирген жана дарылоонун натыйжалуулугун кыйла толук жана салыштырмалуу баалоого мүмкүндүк берген интегралдык сандык көрсөткүчтү иштеп чыгуу зарылдыгы негизделет. Таштардын толук алынуу көрсөткүчүн, операциядан кийинки татаалдашуулардын жыштыгын жана операциянын узактыгын кийлигишүүнүн ресурстук сыйымдуулугунун көрсөткүчү катары бириктирген комплекстүү натыйжалуулуктун интегралдык индекси сунушталат. Иштелип чыккан математикалык модель дарылоонун жыйынтыгынын негизги мүнөздөмөлөрүн бирдиктүү көрсөткүчкө сандык түрдө интеграциялоого мүмкүндүк берип, алынган маалыматтардын салыштырмалуулугун камсыздайт жана клиникалык натыйжаларды чечмелөөнү жеңилдетет. Интегралдык индексти колдонуу клиникалык натыйжалуулукту, коопсуздукту жана чыгымдуулукту эске алуу менен ар түрдүү дарылоо ыкмаларын кыйла объективдүү салыштырууга шарт түзөрү көрсөтүлгөн. Моделдин практикалык колдонулушун көрсөтүү үчүн индекстин эсептөө мисалы келтирилген. Сунушталган ыкма өзүнчө параметрлерге таянган бөлөк-бөлөк баалоодон дарылоонун жыйынтыктарын комплекстүү сандык талдоого өтүүгө мүмкүндүк берет, клиникалык маалыматтардын аналитикалык баалуулугун жогорулатат жана салыштырма изилдөөлөрдүн мүмкүнчүлүктөрүн кеңейтет. Интегралдык индексти колдонуу нефроуретеролитиазда дарылоо тактикасын оптималдаштырууга көмөк көрсөтүшү мүмкүн, бирок аны бейтаптардын ар кандай топторунда жана медициналык жардам көрсөтүүнүн ар башка шарттарында мындан ары клиникалык валидациядан өткөрүү зарыл

Негизги сөздөр

заара таш оорусу; уролитиаз; stone-free rate; операциядан кийинки татаалдашуулар; операциянын узактыгы; дарылоонун натыйжалуулугун баалоо

Цитаталоо

APA Style
Toktonaliev, A., Zhumagaziev, Т. & Sadyrbekov, N. (2026). Integral index of composite treatment effectiveness for nephroureterolithiasis as a tool for comparative evaluation of endourological methods. Eurasian Health Journal, 18(1), 232-248. https://doi.org/10.54890/1694-8882-2026-1-232
Copied!
Vancouver Style
Toktonaliev, A., Zhumagaziev, Т., Sadyrbekov, N.. Integral index of composite treatment effectiveness for nephroureterolithiasis as a tool for comparative evaluation of endourological methods. Eurasian Health J. 2026;18(1):232-48. https://doi.org/10.54890/1694-8882-2026-1-232
Copied!

Колдонулган булактар

  1. Wróblewski K, Wróblewska P, Szukalska S, Karczewska M, Lichwala K, Samborska A, et al. Current perspectives on urolithiasis: Pathogenesis, clinical management, and treatment. Cureus. 2026;18(1):e101141. DOI: 10.7759/cureus.101141
  2. Kim HJ, Daignault-Newton S, DiBianco JM, Conrado B, Mohammad Jafri S, Seifman B, et al. Real-world practice stone-free rates after ureteroscopy: Variation and outcomes in a surgical collaborative. Eur Urol Focus. 2023;9(5):773–80. DOI: 10.1016/j.euf.2023.03.010
  3. Zhao H, Li W, Li J, Wang H, Li L, Guo J. Predicting the stone-free status of percutaneous nephrolithotomy with the machine learning system: Comparative analysis with Guy's Stone Score and the S.T.O.N.E Score system. Front Mol Biosci. 2022;9:880291. DOI: 10.3389/fmolb.2022.880291
  4. Geraghty RM, Jones P, Somani BK. Worldwide trends of urinary stone disease treatment over the last two decades: A systematic review. J Endourol. 2017;31(6):547–56. DOI: 10.1089/end.2016.0895
  5. Ghani KR, Andonian S, Bultitude M, Desai M, Giusti G, Okhunov Z, et al. Percutaneous nephrolithotomy: Update, trends, and future directions. Eur Urol. 2016;70(2):382–96. DOI: 10.1016/j.eururo.2016.01.047
  6. Akram M, Somani BK. Epidemiology and management of kidney stone disease – current insights. Research and Reports in Urology. 2025;17:449–59. DOI: 10.2147/RRU.S517758
  7. Mambetov JS, Kalmyrzaev AA, Salimov BG. Clinical and functional condition of the kidneys in patients with urolithiasis associated with cholelithiasis. KRSU J. 2017;17(10):64–7.
  8. Bektasheva UK, Abdyrakhun kyzy M, Dzholdubaev SZh, Kalmatov RK, Abdullaeva ZhD. Stone formation features in the kidney of residents in the south region of Kyrgyzstan. Bull Sci Pract. 2023;9(2):197–201. DOI: 10.33619/2414-2948/87/23
  9. Ahmed I, Ali L, Haseeb A, Zaman K, Mulk NU, Ullah F, et al. Comparison of trifecta outcomes in standard versus mini percutaneous nephrolithotomy for renal stone management. Cureus. 2025;17(3):e80328. DOI: 10.7759/cureus.80328
  10. El-Nahas AR, Elhammadi MG, Abolazm AE, Laymon MN, Tawfiek ER, El-Shazly M, et al. Trifecta in flexible ureteroscopy for treatment of renal and upper ureteral calculi: A multicenter study. Arab J Urol. 2024;22(3):166–70. DOI: 10.1080/20905998.2024.2325784
  11. Drummond MF, Sculpher MJ, Claxton K, Stoddart GL, Torrance GW. Methods for the economic evaluation of health care programmes. 4th ed. Oxford: Oxford University Press; 2024. 456 P.
  12. Keeney RL, Raiffa H. Decisions with multiple objectives: preferences and value trade-offs. Cambridge: Cambridge University Press; 1993. 561 P. DOI: 10.1017/CBO9781139174084
  13. Cordoba G, Schwartz L, Woloshin S, Bae H, Gøtzsche PC. Definition, reporting, and interpretation of composite outcomes in clinical trials: Systematic review. BMJ. 2010;341:c3920. DOI: 10.1136/bmj.c3920
  14. Freemantle N, Calvert M, Wood J, Eastaugh J, Griffin C. Composite outcomes in randomized trials: Greater precision but with greater uncertainty? JAMA. 2023;289(19):2517–25. DOI: 10.1001/jama.289.19.2554
  15. Ferreira-González I, Permanyer-Miralda G, Domingo-Salvany A, Busse JW, Heels-Ansdell D, Montori VM, et al. Problems with use of composite end points in cardiovascular trials: Systematic review of randomised controlled trials. BMJ. 2007;334:786. DOI: 10.1136/bmj.39136.682083.AE
  16. Chung DY, Kang DH, Cho KS, Jeong WS, Jung HD, Kwon JK, et al. Comparison of stone-free rate among different surgical modalities for renal stones: A systematic review and network meta-analysis. PLoS One. 2019;14(2):e0211316. DOI: 10.1371/journal.pone.0211316
  17. BioRender [Internet]. [cited 2024 June 6]. Available from https://www.biorender.com/
  18. Pozzi E, Malfatto M, Turetti M, Silvani C, Jannello LMI, Garbagnati S, et al. Validation of the trifecta scoring metric in vacuum-assisted mini-percutaneous nephrolithotomy: A single-center experience. J Clin Med. 2022;11(22):6788. DOI: 10.3390/jcm11226788
  19. Hoaglin DC, Hawkins N, Jansen JP, Scott DA, Itzler R, Cappelleri JC, et al. Conducting indirect-treatment-comparison and network-meta-analysis studies: report of the ISPOR task force on indirect treatment comparisons good research practices: Part 2. Sci Rep. 2011;14(4):429–37. DOI: 10.1016/j.jval.2011.01.011
  20. Hoaglin DC, Hawkins N, Jansen JP, Scott DA, Itzler R, Cappelleri JC, et al. Ranking treatments in frequentist network meta-analysis works without resampling methods. BMC Med Res Methodol. 2015;15:58. DOI: 10.1186/s12874-015-0060-8
  21. Ucer O, Erbatu O, Albaz AC, Temeltas G, Gumus B, Muezzinoglu T. Comparison stone-free rate and effects on quality of life of percutaneous nephrolithotomy and retrograde intrarenal surgery for treatment of renal pelvis stone (2-4 cm): A prospective controlled study. Curr Urol. 2022;16(1):5–8. DOI: 10.1097/CU9.0000000000000071
  22. Boeri L, Fulgheri I, Palmisano F, Lievore E, Lorusso V, Ripa F, et al. Hounsfield unit attenuation value can differentiate pyonephrosis from hydronephrosis and predict septic complications in patients with obstructive uropathy. Sci Rep. 2020;10:18546. DOI: 10.1038/s41598-020-75672-8