Макала тапшыруу
Том 18, № 2, 2026 / Барактар 133-144

Казакстан Республикасындагы колоректалдык рактагы KRAS генинин мутациялык макамы: биринчи көп борборлуу ретроспективдүү изилдөөнүн жыйынтыктары

Калдыгуль СмагуловаСакен Хайдаров*Диляра КайдароваЭмиль МакимбетовИннара Туркпенова

khaidarov.s@kaznmu.kz

Кабыл алынган убакыт 05.01.2026
Түзөтүлгөн 13.04.2026
Кабыл алынган 29.05.2026

Аннотация

Колоректалдык рак дүйнө жүзүндө жаңы учурлардын саны боюнча үчүнчү, ал эми онкологиялык оорулардан өлүм көрсөткүчү боюнча экинчи орунда турат. KRAS генинин статусу анти-EGFR терапиясын дайындоо мүмкүнчүлүгүн аныктайт, бирок ушул изилдөөгө чейин казакстандык бейтаптар боюнча маалыматтар айрым клиникаларда гана топтолуп, жалпыланган эмес. Изилдөөнүн максаты – Казакстандын бир нече онкологиялык борборлорунун базасында колоректалдык рагы тастыкталган бейтаптардагы KRAS мутацияларынын жыштыгын жана спектрин аныктоо, ошондой эле алардын клиникалык-эпидемиологиялык көрсөткүчтөр менен байланышын баало. Ретроспективдүү көп борборлуу изилдөөгө морфологиялык жактан тастыкталган II-IV стадиядагы колоректалдык рагы бар 332 бейтап киргизилди. Мутациялык статус формалин менен фиксацияланып, парафинге куюлган ткань блокторунун материалында реалдуу убакыт режиминдеги аллелге спецификалык полимераздык чынжыр реакциясы ыкмасы менен аныкталды. Топторду салыштыруу үчүн Пирсондун χ² критерийи, ал эми күтүлгөн жыштыктар аз болгон учурда Фишердин так критерийи колдонулду. Байланыштын күчү 95% ишеним аралыгы менен мүмкүнчүлүктөрдүн катышы аркылуу бааланды; көп факторлуу талдоо үчүн логистикалык регрессия колдонулду. KRAS мутациясы 149 бейтаптан (44,9 ± 2,7%), ал эми жапайы тип 183 бейтаптан (55,1 ± 2,7%) аныкталды. Мутациялардын негизги бөлүгү (80,5%) 12-кодонго туура келди, алардын ичинен G12D (32,2%), G12V (24,8%) жана G13D (19,5%) варианттары басымдуулук кылды. Мутациялык статус менен жыныстын (p = 0,46), этностук таандыктыктын (p = 0,30), жаш курактын (p = 0,29) жана шишиктин жайгашуусунун ортосунда статистикалык жактан маанилүү байланыш аныкталган жок (топтоштурууга жараша p = 0,45-0,74). Көп факторлуу моделде аталган факторлордун бири да көз карандысыз предиктор болгон жок. Казакстандык когортадагы KRAS мутацияларынын жыштыгы (44,9%) дүйнөлүк 40-45% диапазонуна туура келет, ал эми мутациялык варианттардын спектринин түзүмү ири чет өлкөлүк изилдөөлөрдүн маалыматтарына шайкеш келет. Алынган натыйжалар Казакстандын онкологиялык борборлорунда RAS гендерин кеңейтилген рутиндик тестирлөөнү жүргүзүү зарылдыгын тастыктайт

Негизги сөздөр

12-кодондун мутациясы; таргеттик терапия; анти-EGFR; молекулалык онкология; ген полиморфизми

Цитаталоо

APA Style
Smagulova, K., Khaydarov, S., Kaidarova, D., Makimbetov, E. & Turkpenova, I. (2026). KRAS gene mutation status in colorectal cancer in the Republic of Kazakhstan: Results of the first multicentre retrospective study. Eurasian Health Journal, 18(2), 133-144. https://doi.org/10.54890/1694-8882-2026-2-13
Copied!
Vancouver Style
Smagulova, K., Khaydarov, S., Kaidarova, D., Makimbetov, E., Turkpenova, I.. KRAS gene mutation status in colorectal cancer in the Republic of Kazakhstan: Results of the first multicentre retrospective study. Eurasian Health J. 2026;18(2):133-44. https://doi.org/10.54890/1694-8882-2026-2-13
Copied!

Колдонулган булактар

  1. Sung H, Ferlay J, Siegel RL, Laversanne M, Soerjomataram I, Jemal A, et al. Global cancer statistics 2020: GLOBOCAN estimates of incidence and mortality worldwide for 36 cancers in 185 countries. CA Cancer J Clin. 2021;71(3):209–49. DOI: 10.3322/caac.21660
  2. Wu S, Zhang Y, Lin Z, Wei M. Global burden of colorectal cancer in 2022 and projections to 2050: Incidence and mortality estimates from GLOBOCAN. BMC Cancer. 2025;25(1):1770. DOI: 10.1186/s12885-025-15138-0
  3. Bray F, Laversanne M, Sung H, Ferlay J, Siegel RL, Soerjomataram I, et al. Global cancer statistics 2022: GLOBOCAN estimates of incidence and mortality worldwide for 36 cancers in 185 countries. CA Cancer J Clin. 2024;74(3):229–63. DOI: 10.3322/caac.21834
  4. Morgan E, Arnold M, Gini A, Lorenzoni V, Cabasag CJ, Laversanne M, et al. Global burden of colorectal cancer in 2020 and 2040: Incidence and mortality estimates from GLOBOCAN. Gut. 2023;72(2):338–44. DOI: 10.1136/gutjnl-2022-327736
  5. Navarro-Jiménez M, González B, Mulet N, Hierro C, Alonso S. KRAS-targeted therapies in colorectal cancer: A systematic analysis of mutations, inhibitors, and clinical trials. NPJ Precis Oncol. 2025;9(1):380. DOI: 10.1038/s41698-025-01166-3
  6. Prior IA, Hood FE, Hartley JL. The frequency of RAS mutations in cancer. Cancer Res. 2020;80(14):2969–74. DOI: 10.1158/0008-5472.CAN-19-3682
  7. Karapetis CS, Khambata-Ford S, Jonker DJ, O’Callaghan CJ, Tu D, Tebbutt NC, et al. K-RAS mutations and benefit from cetuximab in advanced colorectal cancer. N Engl J Med. 2008;359(17):1757–65. DOI: 10.1056/NEJMoa0804385
  8. Douillard JY, Oliner KS, Siena S, Tabernero J, Burkes R, Barugel M, et al. Panitumumab-FOLFOX4 treatment and RAS mutations in colorectal cancer. N Engl J Med. 2013;369(11):1023–34. DOI: 10.1056/NEJMoa1305275
  9. Allegra CJ, Rumble RB, Hamilton SR, Mangu PB, Roach N, Hantel A, et al. Extended RAS gene mutation testing in metastatic colorectal carcinoma to predict response to anti-epidermal growth factor receptor monoclonal antibody therapy: American society of clinical oncology provisional clinical opinion update 2015. J Clin Oncol. 2016;34(2):179–85. DOI: 10.1200/JCO.2015.63.9674
  10. Koulouridi A, Karagianni M, Messaritakis I, Sfakianaki M, Voutsina A, Trypaki M, et al. Prognostic value of KRAS mutations in colorectal cancer patients. Cancers (Basel). 2022;14(14):3320. DOI: 10.3390/cancers14143320
  11. Fernández Montes A, Alonso Orduña V, Asensio Martínez E, Rodríguez Salas N, Torres E, Cacho Lavín D, et al. The frequency of specific KRAS mutations, and their impact on treatment choice and survival, in patients with metastatic colorectal cancer. Oncologist. 2023;28(10):e902–9. DOI: 10.1093/oncolo/oyad117
  12. World Medical Association. Declaration of Helsinki: Ethical principles for medical research involving human subjects. JAMA. 2013;310(20):2191–4. DOI: 10.1001/jama.2013.281053
  13. Van Cutsem E, Cervantes A, Adam R, Sobrero A, Van Krieken JH, Aderka D, et al. ESMO consensus guidelines for the management of patients with metastatic colorectal cancer. Ann Oncol. 2016;27(8):1386–422. DOI: 10.1093/annonc/mdw235
  14. Kavgaci G, Akiva I, Ozon YH, Berkil H, Karadayi H, Dizdar O, et al. Evaluation of KRAS and NRAS mutations in metastatic colorectal cancer: An 8-year study of 10 754 patients in Turkey. Mol Oncol. 2025;19(10): 2967–77. DOI: 10.1002/1878-0261.70042
  15. Araujo LH, Souza BM, Leite LR, Parma SAF, Lopes NP, Malta FSV, et al. Molecular profile of KRAS G12C-mutant colorectal and non-small-cell lung cancer. BMC Cancer. 2021;21(1):193. DOI: 10.1186/s12885-021-07884-8
  16. Lavacchi D, Fancelli S, Roviello G, Castiglione F, Caliman E, Rossi G, et al. Mutations matter: An observational study of the prognostic and predictive value of KRAS mutations in metastatic colorectal cancer. Front. Oncol. 2022;12:1055019. DOI: 10.3389/fonc.2022.1055019
  17. Hasbullah HH, Sulong S, Che Jalil NA, Abdul Aziz AA, Musa N, Musa M. KRAS mutational profiles among colorectal cancer patients in the East Coast of Peninsular Malaysia. Diagnostics (Basel). 2023;13(5):822. DOI: 10.3390/diagnostics13050822
  18. Sunagua Aruquipa M, D’Alpino Peixoto R, Jacome A, Cesar F, Lorandi V, Dienstmann R. Association of KRAS G12C status with age at onset of metastatic colorectal cancer. Curr Issues Mol Biol. 2024;46(2):1374–82. DOI: 10.3390/cimb46020088
  19. Fakih MG. Metastatic colorectal cancer: Current state and future directions. J Clin Oncol. 2015;33(16):1809–24. DOI: 10.1200/JCO.2014.59.7633
  20. Hong DS, Fakih MG, Strickler JH, Desai J, Durm GA, Shapiro GI, et al. KRASG12C inhibition with sotorasib in advanced solid tumors. N Engl J Med. 2020;383(13):1207–17. DOI: 10.1056/NEJMoa1917239
  21. De Roock W, Claes B, Bernasconi D, De Schutter J, Biesmans B, Fountzilas G, et al. Effects of KRAS, BRAF, NRAS, and PIK3CA mutations on the efficacy of cetuximab plus chemotherapy in chemotherapy-refractory metastatic colorectal cancer: A retrospective consortium analysis. Lancet Oncol. 2010;11(8):753–62. DOI: 10.1016/S1470-2045(10)70130-3